Veri Analizi
LGS sınavında her yıl soru gelen Veri Analizi konusunu öğrenin. Ortalama, medyan, mod, çeyrekler açıklığı ve histogram yorumlama.
Bu Derste Neler Öğreneceksin?
- ✓ Merkezi eğilim ölçülerini (ortalama, medyan, mod) hesaplayabilme
- ✓ Yayılım ölçülerini (açıklık, çeyrekler açıklığı) bulabilme
- ✓ Histogram ve çizgi grafiği yorumlayabilme
- ✓ Veri setlerini karşılaştırabilme
Merkezi Eğilim Ölçüleri
Aritmetik Ortalama: Verilerin toplamının veri sayısına bölümüdür.
Ortalama = Toplam / Veri sayısı
Örnek: 4, 7, 8, 9, 12 → Ortalama = 40/5 = 8
Medyan (Ortanca): Veriler küçükten büyüğe sıralandığında ortadaki değerdir.
Tek sayıda veri → Ortadaki değer
Çift sayıda veri → Ortadaki iki değerin ortalaması
Örnek: 3, 5, 7, 9, 11 → Medyan = 7
Örnek: 2, 4, 6, 8 → Medyan = (4+6)/2 = 5
Mod (Tepe değer): En çok tekrar eden değerdir.
Örnek: 3, 5, 5, 7, 5, 9 → Mod = 5
Yayılım Ölçüleri
Açıklık (Ranj): En büyük değer - En küçük değer
Örnek: 3, 7, 12, 18, 25 → Açıklık = 25 - 3 = 22
Çeyrekler Açıklığı (ÇA):
1. Verileri sırala
2. Alt çeyrek (Q₁): Alt yarının medyanı
3. Üst çeyrek (Q₃): Üst yarının medyanı
4. ÇA = Q₃ - Q₁
Örnek: 2, 4, 5, 7, 8, 10, 12, 15
Alt yarı: 2, 4, 5, 7 → Q₁ = (4+5)/2 = 4.5
Üst yarı: 8, 10, 12, 15 → Q₃ = (10+12)/2 = 11
ÇA = 11 - 4.5 = 6.5
📝 Veri Analizi Örnek Soruları
Soru 1: 5 öğrencinin not ortalaması 72'dir. 6. öğrenci gruba katılınca ortalama 75 oluyor. 6. öğrencinin notu kaçtır?
İlk toplam: 5 × 72 = 360
Yeni toplam: 6 × 75 = 450
6. öğrenci: 450 - 360 = 90
Soru 2: Bir sınıfta alınan notlar: 50, 60, 60, 70, 70, 70, 80, 90
Ortalama = 550/8 = 68.75
Medyan = (70+70)/2 = 70
Mod = 70
💡 Sınav Stratejisi
Veri analizi LGS'de 1-2 soru gelir ve genellikle kolay sorulardır.
Dikkat edilecekler:
Ortalama sorularında "bir kişi eklendiğinde/çıktığında" formülü: Yeni toplam - Eski toplam
Medyan bulurken verileri sıralamayı UNUTMAYIN
Grafikten veri okuma sorularında eksenleri dikkatle inceleyin
"Hangi merkezi eğilim ölçüsü değişir?" sorularına hazırlıklı olun